Tagessatz hesabı: para cezası ne kadar olur ve ödeyemezseniz ne geçerlidir

Bir Tagessatz'ın miktarını mahkeme, failin kişisel ve ekonomik koşullarını göz önünde tutarak belirler. Bunda kural olarak, failin bir günde ortalama elde ettiği ya da elde edebileceği net gelirden yola çıkar. Ayrıca faile, gelirinin yaşamak için vazgeçilmez olan asgari bölümünün kalmasına dikkat eder. Bir Tagessatz en az bir, en çok otuz bin avro olarak belirlenir (§ 40 Abs. 2 StGB).

Kanunda yazılı olan ve internetteki hesaplayıcılarda kolayca gözden kaçan üç nokta.

Birincisi: kanun "elde ettiği ya da elde edebileceği" der. Zorlayıcı bir sebep olmaksızın gelir elde etmeyen kişi, bununla doğrudan düşük bir Tagessatz miktarına ulaşamaz.

İkincisi: failin gelirleri, malvarlığı ve bir Tagessatz'ın belirlenmesine ilişkin diğer dayanaklar tahmin edilebilir (§ 40 Abs. 3 StGB). Koşulları hakkında bilgi vermeyen kişi tahmini önlemiş olmaz, onu mahkemeye bırakmış olur.

Üçüncüsü: kararda Tagessatz'ların sayısı ve miktarı gösterilir (§ 40 Abs. 4 StGB). Yani her iki sayı da hükümde ya da Strafbefehl'de (duruşma yapılmadan yazılı olarak verilen ceza kararı) yer alır ve orada okunabilir.

Nafaka yükümlülüklerinin, borçların ya da özel yüklerin dikkate alınıp alınmayacağına mahkeme, bildiği koşullara bakarak karar verir. Kanun sabit bir hesap formülü içermez.

Kanun bunun için açıkça bir yol öngörür. Hükümlüden, kişisel ya da ekonomik koşullarına göre para cezasını hemen ödemesi beklenemiyorsa, mahkeme kendisine bir ödeme süresi tanır ya da cezayı belirli taksitler hâlinde ödemesine izin verir (§ 42 StGB). Hükümlü bir taksiti zamanında ödemezse mahkeme taksitle ödeme kolaylığını kaldırabilir.

Hüküm kesinleştikten sonra yetki değişir. Cezanın infazı, infaz makamı olarak Staatsanwaltschaft (savcılık) tarafından yürütülür (§ 451 Abs. 1 StPO) ve ödeme kolaylıklarının tanınmasına o zaman bu infaz makamı karar verir (§ 459a Abs. 1 StPO). Böyle bir kararı sonradan değiştirebilir ya da kaldırabilir; ancak bunda hükümlünün aleyhine yalnızca yeni olgular ya da deliller nedeniyle ayrılabilir (§ 459a Abs. 2 StPO). Taksitle ödeme kolaylığı ortadan kalkarsa, yeniden bir ödeme kolaylığı tanıyabilir (§ 459a Abs. 3 StPO).

Bu bölümün uygulamadaki özü şudur: taksitle ödeme talebi, hüküm kesinleştikten sonra Staatsanwaltschaft'a gider, mahkemeye değil. Ve yalnızca yapılırsa sonuç doğurur.

Dayanak Strafgesetzbuch'ta değil, Art. 293 Abs. 1 EGStGB'de yer alır. Buna göre eyalet hükümetleri bir yönetmelikle, infaz makamının hükümlüye Ersatzfreiheitsstrafe'nin infazını freie Arbeit yoluyla önleme izni vermesini düzenleyebilir. Hükümlü freie Arbeit'i yerine getirdiği ölçüde Ersatzfreiheitsstrafe sona ermiş olur. Yönetmelik, bir gün Ersatzfreiheitsstrafe'nin yerine kaç saat freie Arbeit geçeceğini belirler. Çalışma karşılıksız olmalı ve kazanç amaçlı işlere hizmet etmemelidir.

Böylece dönüştürme ölçüsü eyalet hukukudur ve eyaletlerde aynı değildir. Hamburg için bunu, Ersatzfreiheitsstrafe'lerin infazının kamu yararına çalışmayla önlenmesine ilişkin 11 Aralık 2012 tarihli yönetmelik (Tilgungsverordnung) düzenler: beş saat kamu yararına çalışmanın yerine getirilmesiyle bir gün Ersatzfreiheitsstrafe'nin infazı önlenmiş olur (yönetmeliğin § 3 Abs. 1 Satz 2'si); orada anılan ağır hâllerde üç saat yeterlidir (§ 3 Abs. 2). Yönlendirme, Staatsanwaltschaft Hamburg'un bilgi notuna göre Fachamt Straffälligen- und Gerichtshilfe üzerinden yürür; bilgi notu ayrıca yönlendirme birimiyle iletişime geçmek için bir haftalık bir süre anar. Belirleyici olan, size ulaşan yazıdır; orada anılan süreler ve merciler her genel anlatımın önünde gelir.

§ 32 Abs. 2 Nr. 5 BZRG uyarınca, doksan Tagessatz'ı aşmayan para cezasına ya da üç ayı aşmayan hapis cezasına veya Strafarrest'e hükmedilen mahkûmiyetler, sicilde başka bir ceza kayıtlı değilse Führungszeugnis'e (sicilin bir bölümünü gösteren resmî belge) alınmaz. Hüküm istisnalar içerir. Böylece Tagessatz sayısının, para tutarının ötesine geçen bir anlamı vardır. Ayrıntılar, kişinin ne zaman sabıkalı sayıldığına ilişkin rehberimizde yer alır.