HANSESTRAFRECHT
Sakin bir kavşakta ıslak asfalt üzerinde boş yaya geçidi.

Trafik

Trafik kazasından sonra fahrlässige Körperverletzung: hangi ceza söz konusudur

Yazan
Rechtsanwältin Virginia Elisabeth von Burgsdorff
Yayımlanma
Son güncelleme
Konular
Trafik
9 dakikalık okuma
9 dakikalık okuma

Bir trafik kazasında bir insan yaralanmışsa, fahrlässige Körperverletzung (taksirle yaralama) isnadı gündemdedir. § 229 StGB bunun için üç yıla kadar hapis cezası veya para cezası öngörür. Bu yargılamada Beschuldigter'siniz (hakkında soruşturma yürütülen kişi); ayık olsanız, kaza yerinde kalsanız ve doğru bulduğunuz her şeyi yapmış olsanız da. Ceza yargılaması, sorumluluk sigortası aracılığıyla yürüyen zarar tazminatının yanında işler ve onunla sona ermez.

01

Bir kazadan neden bir soruşturma doğar

Staatsanwaltschaft (savcılık), yeterli fiilî belirtiler bulunduğu sürece kovuşturulabilir bütün suçlarda harekete geçmekle yükümlüdür (§ 152 Abs. 2 StPO). Bir ihbarla ya da başka bir yolla bir suç şüphesini öğrenir öğrenmez olayı araştırmalıdır (§ 160 Abs. 1 StPO). Dayanak önce polisin kaza yerinde tespit ettiğidir.

Bu, aradaki zaman farkını açıklar. Kaza yerinde bir ceza yargılamasından söz edilmemişti. Haftalar sonra posta kutusuna bir Anhörungsbogen (isnat hakkında yazılı açıklama istenen form) ya da bir Vorladung (ifade vermeye çağrı yazısı) gelir ve içinde bir fiil isnadı yazılıdır.

Bu noktada, isnadın kendisinde görünmeyen bir hüküm önemlidir: Staatsanwaltschaft yalnızca aleyhe olan değil, lehe olan durumları da araştırmalıdır (§ 160 Abs. 2 StPO). Bunda bulduğu şey dosyada yazılıdır. Savunma avukatı, mahkemede bulunan ya da dava açılması hâlinde mahkemeye sunulması gerekecek dosyaları inceleyebilir (§ 147 Abs. 1 StPO); savunma avukatı olmayan Beschuldigter de § 147 Abs. 4 StPO uyarınca dosya inceleyebilir, ancak orada ek sınırlamalar geçerlidir.

02

Ne zaman fahrlässige Körperverletzung vardır?

Kural olarak yalnızca kasıtlı hareket cezalandırılır; taksirli hareket ancak kanun onu açıkça ceza tehdidi altına almışsa cezalandırılır (§ 15 StGB). Körperverletzung (bir başkasının vücut bütünlüğüne zarar verme) bakımından kanun bunu yapar: taksirle bir başka kişinin yaralanmasına sebep olan kişi § 229 StGB uyarınca cezalandırılır.

Karayolu trafiğinde neyin özen yükümlülüğüne aykırı olduğu, herkes için geçerli olan kurallardan çıkar. § 1 Abs. 1 StVO (Alman karayolu trafik yönetmeliği) sürekli dikkat ve karşılıklı saygı arar. § 1 Abs. 2 StVO uyarınca herkes, kimsenin zarar görmeyeceği, tehlikeye düşmeyeceği ve kaçınılabilir olanın ötesinde engellenmeyeceği ya da rahatsız edilmeyeceği biçimde davranmalıdır. § 3 Abs. 1 StVO, aracın sürekli hâkimiyet altında tutulacağı kadar hızlı gidilmesini ve hızın yol, trafik, görüş ve hava koşullarına uyarlanmasını arar.

İkinci nokta daha önemlidir: bir ihlalin bulunması yeterli değildir. İhlal, yaralanmaya sebep olmuş olmalıdır. Bir savunma tam da burada başlar ve burada belirleyici olan dosyadır, ilgililerin duygusu değil.

03

Zarar gören ölürse ya da isnat ağırlaşırsa

Bir insan ölürse § 222 StGB devreye girer: beş yıla kadar hapis cezası veya para cezası. § 229 StGB'nin yanında ayrıca § 315c StGB, yani karayolu trafiğinin tehlikeye sokulması gündeme gelebilir. Absatz 1, diğerlerinin yanında araç kullanmaya elverişsiz olunmasına rağmen araç kullanmayı ve açıkça adı konulmuş, trafik kurallarına ağır biçimde aykırı ve saygısız davranış biçimlerini, örneğin geçiş üstünlüğüne uymamayı ya da hatalı sollamayı, bununla bir başkasının beden bütünlüğü veya yaşamı ya da önemli değerdeki başkasına ait eşyalar tehlikeye düştüğünde kapsar. Temel hâlde beş yıla kadar hapis cezası veya para cezası söz konusudur; fail taksirle hareket ederse ya da tehlikeye taksirle sebep olursa § 315c Abs. 3 StGB iki yıla kadar hapis cezası veya para cezası öngörür.

Tespitler yapılabilmeden önce kaza yerinden ayrılan kişi, ayrıca kaza yerinden izinsiz ayrılma isnadı altındadır (§ 142 Abs. 1 StGB). Bunun için ayrı bir rehberimiz vardır; bu yazı kaldığınız hâli ele alır.

04

Kaza yerinde neyin yükümlülük olduğu ve neyin olmadığı

§ 34 Abs. 1 StVO bir trafik kazasından sonraki yükümlülükleri sayar: gecikmeksizin durmak, trafiği güvenceye almak, kazanın sonuçları hakkında kesin bilgi edinmek, yaralılara yardım etmek, diğer ilgililere ve zarar görenlere kazaya karıştığınızı bildirmek ve istem üzerine kendi adınızı ve adresinizi vermek. Gerekli tespitler yapılmadan önce kaza izleri ortadan kaldırılamaz (§ 34 Abs. 3 StVO).

Olayın nasıl geçtiğini anlatma ya da kendi kusurunu kabul etme yükümlülüğü bu hükümde yoktur. Beschuldigter olarak ifadeniz alınırken size hangi fiilin yüklendiği açıklanmalı ve isnat hakkında açıklama yapmakta ya da esas hakkında ifade vermemekte ve her zaman, ifadeden önce de seçeceğiniz bir savunma avukatına danışmakta serbest olduğunuz belirtilmelidir (§ 136 Abs. 1 Satz 2 StPO).

Bütün yargılamanın en zor anı bu iki cümle arasındadır. Az önce bir kaza yaşamış olan kişi gerginlik altındadır ve nezaketten konuşur. Bunda söylenen şey sonradan dosyada yazılıdır.

05

Zarar görenin Strafantrag'ına ihtiyaç var mıdır?

§ 229 StGB uyarınca fahrlässige Körperverletzung yalnızca şikâyet üzerine kovuşturulur; meğerki ceza kovuşturma makamı kovuşturmadaki özel kamu yararı nedeniyle resen harekete geçmeyi gerekli görsün (§ 230 Abs. 1 Satz 1 StGB). Uygulamada belirleyici olan ikinci yan cümledir. Zarar gören bir Strafantrag (kovuşturma için gereken şikâyet) yapmazsa ya da onu geri alırsa, iş bununla kendiliğinden sona ermez. Taksirle öldürmeyi düzenleyen § 222 StGB'de ise baştan itibaren bir şikâyet koşulu yoktur.

06

Fahrerlaubnis'e ne olur

İki hüküm birbirinden ayrılmalıdır. Yürüyen yargılamada hâkim, Fahrerlaubnis'in (araç kullanma yetkisi) geri alınacağı kabulü için ivedi sebepler varsa onu geçici olarak geri alabilir (§ 111a Abs. 1 Satz 1 StPO). Koşullar ortadan kalkarsa ya da mahkeme hükümde Fahrerlaubnis'i geri almazsa, geçici geri alma kaldırılmalıdır (§ 111a Abs. 2 StPO).

Sonunda mahkeme, hükümlünün motorlu araç kullanmaya elverişsiz olduğu fiilden anlaşılıyorsa Fahrerlaubnis'i geri alır (§ 69 Abs. 1 Satz 1 StGB). § 69 Abs. 2 StGB, failin kural olarak elverişsiz sayılacağı beş fiili sayar: karayolu trafiğinin tehlikeye sokulması (§ 315c StGB), yasak motorlu araç yarışları, trafikte alkollü araç kullanma, orada sayılan koşullar altında § 142 StGB uyarınca kaza yerinden izinsiz ayrılma ve bu fiillerle bağlantılı olarak Vollrausch (tam sarhoşluk hâlinde işlenen fiil). § 229 StGB uyarınca fahrlässige Körperverletzung bu sayımda yer almaz. Bu, Fahrerlaubnis'in güvence altında olduğu anlamına gelmez; elverişsizliğin somut olayda gerekçelendirilmesi gerektiği anlamına gelir.

Bundan bağımsız olarak bir aydan altı aya kadar bir Fahrverbot (araç kullanma yasağı) söz konusu olabilir (§ 44 Abs. 1 Satz 1 StGB).

07

Ceza yargılaması ile sorumluluk sigortası iki ayrı süreçtir

Zararın karşılanması sigortalar arasında yürür. Ceza yargılamasını Staatsanwaltschaft yürütür. Sigorta ettiren, sigorta olayının gerçekleştiğini öğrendikten sonra bunu gecikmeksizin sigortacıya bildirmelidir (§ 30 Abs. 1 Satz 1 VVG; VVG, Alman sigorta sözleşmesi kanunudur). Sigortacıya yapılan bu bildirim, Staatsanwaltschaft'a karşı bir beyan değildir ve soruşturmadaki bir görüşün yerine geçmez. Bunun tersine, karşılanmış bir zarar da ceza yargılamasını sona erdirmez.

08

Yargılama nasıl sona erebilir

Soruşturma kamu davası açılması için yeterli sebep veriyorsa Staatsanwaltschaft davayı açar (§ 170 Abs. 1 StPO). Aksi hâlde işlemi durdurur (§ 170 Abs. 2 StPO). Bunun yanında § 153a Abs. 1 StPO uyarınca Auflagen ve Weisungen karşılığında Einstellung (işlemin durdurulması) durur; bu, daha az ağır bir suçta Beschuldigter'in ve kural olarak yetkili mahkemenin de onayıyla mümkündür; bunun için ayrı bir rehberimiz vardır. Hangi yolun söz konusu olduğu dosyanın içeriğine göre belirlenir.

Cezanın belirlenmesinde § 46 StGB geçerlidir: failin kusuru belirlemenin dayanağıdır ve mahkeme, lehe ve aleyhe olan durumları tartar; diğerlerinin yanında yükümlülüğe aykırılığın derecesini, fiilin kusurlu sonuçlarını ve zararı gidermeye yönelik çaba dâhil olmak üzere fiilden sonraki davranışı (§ 46 Abs. 1 und 2 StGB). Zaten kanuni suç tanımının unsuru olan durumlar dikkate alınamaz (§ 46 Abs. 3 StGB).

Sık sorulan sorular

Fiil daha ne kadar süreyle kovuşturulabilir?

§ 229 StGB üst sınır olarak üç yıl hapis cezası, § 222 StGB beş yıl öngörür. Böylece her ikisi de, üst sınırı bir yıldan fazla ve beş yıla kadar olan fiiller için beş yıllık bir Verjährung (zamanaşımı) süresi öngören § 78 Abs. 3 Nr. 4 StGB kapsamına girer. § 78 Abs. 4 StGB uyarınca süre, gerçekleştirilen suç tanımının ceza tehdidine göre belirlenir; ağırlaştırma ya da hafifletmelere bakılmaksızın. Verjährung'un başlaması, durması ve kesilmesi ayrıca düzenlenmiştir; dosyaya bakılmadan kendi başına hesaplanan bir süre sağlam değildir.

§ 136 Abs. 1 Satz 2 StPO uyarınca yapılan bildirim, isnat hakkında açıklama yapmakta ya da esas hakkında ifade vermemekte serbest olduğunuzu ve her zaman seçeceğiniz bir savunma avukatına danışabileceğinizi söyler. Bir şey söyleyip söylemeyeceğinize ve ne söyleyeceğinize dosya incelendikten sonra karar verilmelidir, öncesinde değil.

Hayır. § 230 Abs. 1 Satz 1 StGB, ceza kovuşturma makamı özel bir kamu yararı kabul ederse resen kovuşturmaya izin verir. Bir barışma § 46 Abs. 2 StGB bakımından önem taşıyabilir, ama yargılamayı sona erdirmez.

Evet, geçici olarak. § 111a Abs. 1 Satz 1 StPO, Fahrerlaubnis'in geri alınacağı kabulü için ivedi sebepler varsa hâkime geçici geri almaya izin verir. Bu karar, sebebi ortadan kalktığında kaldırılmalıdır (§ 111a Abs. 2 StPO).

Bu açıklamalar Alman ceza yargılamasına ilişkin genel bilgi verir ve somut olaydaki danışmanlığın yerini tutmaz. 10 Ağustos 2026 tarihinde denetlenmiş kanun metinlerinin durumunu yansıtır.

09

Bundan sonrası

Trafik işlerinde savunmanın nasıl çalıştığını ve dosya incelemesinin bunda hangi rolü oynadığını trafik ceza hukuku sayfamızda anlatıyoruz.

Dosyanız hakkında görüşmek isterseniz büroya telefonla veya e-posta ile ulaşabilirsiniz.

İletişim
Anılan hükümler

Yazıda anılan hükümler, resmî Almanca metne bağlantısıyla birlikte.